Kemgbe ọtụtụ narị afọ, ndị mmadụ anwaala ịkọwa usoro ndụ na belata nghọta nke ndụ na usoro ụfọdụ. Na nkà ihe ọmụma, mgbalị ndị a mere ka e guzobe iwu nke asụsụ dialectics, bụ nke ọdịiche ha dị iche, njigide na ọhụụ dị iche.
Kedu iwu iwu dialectics?
N'iji nghọta nke ndị ọkà ihe ọmụma, iwu bụ njikọ dị mma na njirimara nke mmekọrịta dị n'etiti phenomena na usoro. Iwu nke dialectics nwere atụmatụ ndị dị otú ahụ:
- Ihe omume. Iwu ederede anaghị adabere na ọchịchọ na omume ụmụ mmadụ.
- Ihe onwunwe. Iwu na-egosi ihe dị mkpa nke ihe ma ọ bụ ihe ọhụụ.
- Nkwughari. Iwu na-egosi nanị ihe ndị ahụ na njikọ ndị a na-eme ugboro ugboro.
- Ihe niile. Iwu nke dialectics na nkà ihe ọmụma na-ezo aka na njikọta oge niile nke ụdị ikpe ọ bụla.
- Ịdị arọ. Iwu na-akọwa akụkụ dị iche iche nke eziokwu: ọha mmadụ, ọdịdị, iche echiche.
Ònye chọpụtara iwu nke dialectics?
Ihe ndi ozo n'oru nke dialectics malitere n'oge nke oge ochie: China, India na Gris. A naghị ahapụta asụsụ dialectic oge ochie ma bụrụ nke ziri ezi, ma nwere onwe ya mmalite nke nghota oge nke iwu banyere ịdị adị nke eluigwe na ụwa. Zenon Elea, Plato, Heraclitus na Aristotle bu uzo mbu iji dozie iwu nke dialectics.
Ebumnuche ndị bụ isi nyere ndị ọkà mmụta sayensị Germany aka. Akụkụ dị mkpa nke ọrụ ndị edemede German, gụnyere iwu atọ nke asụsụ Hegel na ozizi nke Kant, bụ ozizi Ndị Kraịst. Ihe omuma nke oge ahu dabere na nghota nke uwa ma weere ihe ndi ozo gburugburu dika ihe omuma na oru.
3 nke iwu nke dialectics
Mmepe nke onye ọ bụla na ọha mmadụ na-edo onwe ya n'okpuru iwu ụfọdụ, nke gosipụtara na iwu okwu, na ụwa na enweghị oke. A p ur u iji ha mee ihe na mmekorita nke obodo obula, ihe onodu, oge ihe omuma, ụdị oru. Iwu atọ nke dialectics na-egosipụta akụkụ nke mmepe ma gosipụta otú ọga n'ihu na ntụziaka ahụ ga-aga n'ihu.
Enwere iwu ndị dị otú ahụ:
- Iwu nke ịdị n'otu na mgba nke opposites. N'ime obi mmepe nwere ike ịgha ụgha na-abụghị, ọgụ nke a na-eduga n'ịzụlite ume ma bụrụ ihe mkpali maka mmegharị.
- Iwu nke mgbanwe nke mgbanwe dị iche iche gbanwere na ndị ruru eru. Mgbanwe dị ukwuu nwere ike ibute ọdịdị nke àgwà ndị ọhụrụ.
- Iwu nke negation nke negation. Iwu ahụ na-akọwa ihe mere mmepe na-arị elu, ọ bụghị nhata.
Iwu nke ịdị n'otu na mgba nke opposites
Ụkpụrụ dialectic mbụ na-ekwupụta na ihe niile dị n'ụwa na-agabiga n'usoro iwu abụọ, ndị na-enwe mmekọrịta na-emegide onwe ha. Mmalite ndị a, ọ bụ ezie na ha na-emegide, nwere otu ọdịdị ahụ. Dị ka ihe atụ: ehihie na abalị, oyi na okpomọkụ, ọchịchịrị na ìhè. Ịdị n'otu na mgba nke opposites bụ akụkụ dị mkpa nke ije n'ihu. N'ihi ya, ụwa gbara anyị gburugburu na-enweta ume maka ịdị adị na ọrụ.
Mgbalị nke ndị na-alụso ọgụ ọgụ pụrụ ịdị iche. Mgbe ụfọdụ, ọ bara uru ma ndị ọzọ abụọ ma nweta ụdị nkwado. N'otu oge ahụ, otu akụkụ nwere ike ịnwụ mgbe niile. N'okwu ọzọ, ndị agha na-emegide nwere ike ịlụ ọgụ ruo mgbe e bibiri otu n'ime ha. E nwere ụdị ndị ọzọ nke mmekọrịta nke opposites, mana ihe si na ya pụta bụ otu mgbe: mmepe nke ike maka mmepe nke ụwa gbara gburugburu.
Iwu nke dialectics - ọnụ ọgụgụ na-abanye na mma
Iwu nke abụọ nke ire okwu na-emesi àgwà ndị ruru eru na oke. Ọ na-ekwu na mgbanwe niile na-eme n'otu oge nke nchịkọta àgwà. Mkpokọta quantitative a na-apụghị imeri emetụta nsụgharị nrịta dị mma nke na-ebute ọkwa ọhụrụ. A pụrụ ime mgbanwe ugboro ugboro na nke a na-atụgharị uche na ya, ma n'otu oge, ha na-agabiga ókè nke ọdịdị dị ugbu a ma ọ bụ usoro na-eduga ná mgbanwe na usoro nhazi.
Iwu nke negation nke negation
Iwu nke ịjụ nkwenye na nkà mmụta ihe ọmụma dabeere na oge. Ihe niile dị n'ụwa dị naanị ruo mgbe ọ dị ọhụrụ. Ihe ndị na-adịghị mma, ihe na ihe atụ dị iche iche na-edochi ndị ọhụrụ, nke na-eduga ná mmepe na ọganihu. Ka oge na-aga, ọdịnala ọhụrụ ejirila nwayọọ nwayọọ ma dochie anya oge ndị ọzọ. Nke a na-eme ka ọganihu na mmelite na-aga n'ihu n'ihu. N'okwu a, mmepe na-eme ka ọ bụrụ nke na-aga n'ihu ma na-arị elu.
4 iwu nke dialectics
Iwu ndị bụ isi nke dialectics bụ eluigwe na ụwa na-ebute ịkọwapụta mmepe nke ọdịdị na usoro akụ na ụba. Ọ bụ ndị ọkà ihe ọmụma na-emepụta ụkpụrụ atọ dị iche iche n'oge ochie na enyere aka ịghọta ụdị mmegharị na mmepe. Ụfọdụ ndị ọkà ihe ọmụma na ndị ọkà mmụta mmekọrịta ọha na eze nke oge anyị kwenyere na ụkpụrụ na iwu ndị dị na dialectics adịghị egosipụtacha ihe osise nke mmepe. Ọ bụ ezie na iwu ọhụrụ na-aga n'ihu, ọtụtụ ndị ọkà mmụta sayensị kweere na ọchịchị nke anọ abụghị iwu nke ire okwu, ebe ọ bụ na ọ na-agbaso iwu atọ dị ugbu a.
Iwu nke dialectics gụnyere iwu ndị a:
- Iwu nke njikọta nke mgbanwe dị oke, nke na-abaghị uru ma dị njọ.
- Iwu nke mgbanwe nke àgwà dị na ya.
- Iwu nke yiri nke Chineke.
Iwu nke dialectics bụ ihe atụ
Iwu ederede zuru ụwa ọnụ ma nwee ike itinye ya n'ọrụ na mpaghara dị iche iche. Ka anyi kwuo ihe omuma atu nke iwu ndi mmadu di iche iche site na ihe di iche iche nke ndu na okike:
- Iwu nke ịdị n'otu na mgba nke opposites. Ihe atụ mara mma bụ asọmpi egwuregwu nke otu ìgwè na-agbalị ị nweta nsonaazụ dị elu, mana ha bụ ndị asọmpi.
- Iwu nke mgbanwe nke mgbanwe dị iche iche gbanwere na ndị ruru eru. Otutu ihe omuma atu nke negosi iwu a puru inweta na aku na uba. Mgbanwe dị iche iche n'usoro ndọrọ ndọrọ ọchịchị nke mba ahụ nwere ike ime ka ọ gbanwee n'usoro mmekọrịta ọha na eze.
- Iwu nke negation nke negation. Mgbanwe nke ọgbọ bụ ihe atụ ziri ezi na nke a pụrụ ịghọta nke iwu a. Ọgbọ nke ọ bụla na-achọ ịmalitekwu ọganihu, usoro a anaghịkwa akwụsị.